رسیدگی به اعتراض مؤدیان فاقد اظهارنامه مالیاتی – بخشنامه شماره ۳۹۹۸۹ مورخ ۵/۶/۱۴۰۳
بخشنامه شماره ۳۹۹۸۹ مورخ 1403/06/05، یک دستورالعمل تفسیری است که به نحوه رسیدگی به اعتراض مؤدیان نسبت به برگ تشخیصهای مالیاتی ناشی از اظهارنامههای برآوردی پرداخته است. در این تحلیل، نکات مهم و ابعاد اصلی این بخشنامه توضیح داده شده است:
- 2 دقیقه مطالعه
- آخرین بهروزرسانی: ۶ مرداد ۱۴۰۵

مرورگر شما از پخش صوت پشتیبانی نمیکند.
تحلیل بخشنامه رسیدگی به اعتراض مؤدیان فاقد اظهارنامه مالیاتی
بخشنامه شماره ۳۹۹۸۹ مورخ 1403/06/05، یک دستورالعمل تفسیری است که به نحوه رسیدگی به اعتراض مؤدیان نسبت به برگ تشخیصهای مالیاتی ناشی از اظهارنامههای برآوردی پرداخته است. در این تحلیل، نکات مهم و ابعاد اصلی این بخشنامه توضیح داده شده است:
۱. زمینه کلی بخشنامه
- موضوع اصلی این بخشنامه مربوط به عملکرد مالیاتی سال ۱۳۹۸ و سالهای بعد است.
- به بررسی نحوه رسیدگی به اعتراض مؤدیانی میپردازد که به دلایل مختلف در مهلت مقرر موفق به ارائه اظهارنامه مالیاتی نشدهاند.
- هدف از این بخشنامه تعیین چگونگی ارجاع و رسیدگی به پروندههای این مؤدیان است.
۲. جزئیات و مفاد بخشنامه
مورد ۱:
اگر برگ تشخیص مالیات طبق مقررات ابلاغ قانونی شده باشد و مؤدی نسبت به آن اعتراض نکند:
- وضعیت حقوقی: این عدم اعتراض به منزله اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی تلقی میشود.
- اقدام بعدی: پرونده برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد.
- نکته: این موضوع به صورت مشخص در ماده (۲۳۹) قانون مالیاتهای مستقیم تفسیر شده است.
مورد ۲:
اگر برگ تشخیص ابلاغ شده و مؤدی نسبت به آن اعتراض داشته باشد:
- وظیفه مؤدی: باید ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ، اظهارنامه مالیاتی را مطابق مقررات تسلیم کند.
- فرایند بعدی: اعتراض او میتواند به صورت مستقیم در مراجع دادرسی مالیاتی یا براساس ماده (۲۳۸) مورد بررسی قرار گیرد.
مورد ۳:
در مواردی که برگ تشخیص به نحوی صادر شود که نحوه تعیین مالیات از طریق اظهارنامه برآوردی مشخص نباشد:
- وضعیت حقوقی: اعتراض مؤدی قابل رسیدگی است، چه اظهارنامه مالیاتی تسلیم شده باشد و چه نشده باشد.
- نکته ویژه: حتی در مواردی که سیستم اجازه تسلیم اظهارنامه را نداده باشد، اعتراض مؤدی بررسی خواهد شد.
مورد ۴:
در شرایطی که مؤدی غیرفعال باشد:
- تعهد مؤدی: نیازی به تسلیم اظهارنامه برای اثبات غیرفعال بودن ندارد.
- اقدام بعدی: رسیدگی به اعتراض او بدون نیاز به اظهارنامه انجام میشود.
۳. نکات کلیدی در تحلیل بخشنامه
- حمایت از حقوق مؤدیان: این بخشنامه تلاش کرده است تا مؤدیانی که در شرایط خاص قادر به ارائه اظهارنامه نبودهاند، از امکان اعتراض برخوردار شوند.
- تفکیک موارد خاص: میان مواردی که مؤدی اظهارنامه داده یا نداده، تفکیک صورت گرفته است.
- اهمیت اعتراض: توجه ویژهای به اعتراض مؤدی شده است، حتی اگر تسلیم اظهارنامه انجام نشده باشد.
- نحوه ارجاع: در تمامی موارد، پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی یا مراجع دادرسی ارجاع میشود.
- غیرفعال بودن مؤدی: مؤدیان غیرفعال در این بخشنامه از تسهیلات ویژهای برخوردار هستند.
۴. پیشنهادات برای مؤدیان
- دقت در مهلتها: مؤدیانی که برگ تشخیص دریافت میکنند باید در مهلت قانونی (۳۰ روز) نسبت به ثبت اعتراض یا ارائه اظهارنامه اقدام کنند.
- اطلاع از مقررات: آگاهی از مقررات مواد ۹۷، ۲۰۳، ۲۰۸، ۲۳۸ و ۲۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم برای دفاع از حقوق خود ضروری است.
- مراجعه به مشاور: بهرهگیری از مشاوران مالیاتی حرفهای برای تهیه و تنظیم اعتراض مؤثر است.
این بخشنامه نشاندهنده رویکرد تعاملیتر سازمان مالیاتی در مواجهه با اعتراضات مؤدیان است و زمینه شفافیت بیشتر در فرایندهای دادرسی مالیاتی را فراهم میکند.
سؤالات متداول
آیا مؤدی فاقد اظهارنامه مالیاتی میتواند به برگ تشخیص مالیات اعتراض کند؟
بله. بر اساس بخشنامه شماره ۳۹۹۸۹ مورخ ۵/۶/۱۴۰۳، در بسیاری از موارد مؤدیانی که اظهارنامه مالیاتی ارائه نکردهاند نیز حق اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی را دارند. نحوه رسیدگی به اعتراض، بسته به نوع ابلاغ برگ تشخیص و شرایط پرونده، مطابق مواد ۲۳۸ و ۲۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم تعیین میشود.
مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی برای مؤدیان فاقد اظهارنامه چقدر است؟
اگر برگ تشخیص مالیاتی به مؤدی ابلاغ شده باشد، وی باید حداکثر ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اقدامات قانونی لازم را انجام دهد. در برخی پروندهها نیز تسلیم اظهارنامه مالیاتی در این بازه زمانی، شرط رسیدگی به اعتراض خواهد بود؛ بنابراین رعایت مهلت قانونی نقش مهمی در حفظ حقوق مؤدی دارد.
اگر سیستم اجازه ارسال اظهارنامه مالیاتی را ندهد، آیا اعتراض مؤدی بررسی میشود؟
بله. یکی از نکات مهم بخشنامه ۳۹۹۸۹ این است که اگر برگ تشخیص بر مبنای اظهارنامه برآوردی صادر شده باشد و امکان ثبت اظهارنامه برای مؤدی وجود نداشته باشد، این موضوع مانع رسیدگی به اعتراض نخواهد شد و مراجع مالیاتی موظف به بررسی اعتراض هستند.
آیا مؤدیان غیرفعال برای ثبت اعتراض باید اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند؟
خیر. بر اساس مفاد بخشنامه، مؤدیانی که فعالیت اقتصادی نداشته و غیرفعال هستند، برای اثبات غیرفعال بودن خود الزام به تسلیم اظهارنامه مالیاتی ندارند و اعتراض آنها بدون ارائه اظهارنامه نیز قابل رسیدگی است.
اعتراض مؤدیان فاقد اظهارنامه مالیاتی در کدام مرجع رسیدگی میشود؟
با توجه به شرایط هر پرونده، اعتراض مؤدی میتواند ابتدا مطابق ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم مورد رسیدگی قرار گیرد یا مستقیماً به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع شود. مرجع رسیدگی بر اساس نحوه ابلاغ برگ تشخیص، زمان ثبت اعتراض و وضعیت اظهارنامه مالیاتی تعیین خواهد شد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
اظهارنامه و سامانه مودیان را به دفتری بسپارید که خودش مرتب میماند.
کاریا حساب صورتحساب را از دل همان سندی میسازد که ثبت کردهاید و خودش میفرستد. راهاندازی صفر تا صد رایگان است.